أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

410

قانون ( فارسى )

نسخه : برگ خشكيدهء فيجن ، خزامى ( ارونه ) ، زيره ، ننه حوا ، بزر پنج انگشت ، بورك و پونه از هريك يك جزء متساوى . سس صغير به اندازهء همه . مخلوط اين داروها باهم در عسل بسرشند و بر جاى فتق گذارند . نسخهء ديگر : سداب ( فيجن ) ، زيره ، پنج انگشت ، پونه ، سوسن زرد ، ثمر غار ، مرزنگوش ، درمنه ، استرك . اين داروها همگى باهم يا تك تك و يا چند تا از آنها باهم در علاج فتق بادى ضماد شوند خوبند . روغنهايى كه بر جاى فتق مىمالند بايد از نوع روغن كوشنه ، روغن زنبق و روغن سنبل رومى - كه خاصيت دارند - باشند . اگر از داروهاى تحليل برندهء باد بر جاى فتق ببندى و باندپيچى كنى ، بهره رسان است . اگر ديدى كه درد بسيار شديد است از داروهاى زير ( تك داروها ) يا همه باهم يا هرچند مصلحت ديدى شياف بساز و بيمار بردارد . عسل ، بورهء قرمز ، سكبينه ، جواشير ، زيره ، بزر فيجن ، برگ فيجن و گند بيدستر . فتق گوشتى و دوالى علاج همان علاج ورمهاى سخت است . ممكن است از ماليدن مرهم با سليقون و پيه‌هاى نرم‌كننده و مخ حيوانات شفا يابند . فصل سوم برجستن ناف گاهى رخ مىدهد كه در ناف حالت برجستگى و بيرون‌زدگى خارج از حالت طبيعى پيدا شود . اين برجستگى چندين سبب دارد : 1 - فتق - همان بيمارى شناخته شده - ناف را بيرون داده است . 2 - گاهى ممكن است نوعى حالت شبيه استسقا بر ناف آيد ، كه تنها در جاى ناف مادهء رطوبى يا باد جمع مىشود . 3 - ممكن است از وريد يا از شريان خون چكيده باشد كه در زير ناف جمع آمده است . 4 - امكان دارد ورم سخت يا زياده گوشت در زير پوست ناف پيدا شده باشد . نشانيها اگر فتق ناف است . يعنى ثرب يا روده از جاى خود تكان خورده و به زير ناف آمده است ، آنچه برجسته شده ، رنگ فتق به همان رنگ پوست بدن است و جاى ناف تغيير يافته است . بويژه اگر